دریافت روزنامه امروز
آخرین اخبار
کرونا، سیاست و چشم انداز آینده  گفتگو با دکتر محمدتقی رخشانی فعال سیاسی اصلاح طلب

اشاره:
سال ۱۳۹۸ با فعل و انفعالات گوناگون سیاسی، اجتماعی و طبیعی همراه بود به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۹ در گفتگویی با دکتر محمدتقی رخشانی فعال سیاسی اصلاح طلب مروری بر وقایع این سال و نگاه به چشم انداز پیش رو داشتیم. آنچه می خوانید مشروح این گفتگوست:

سال ۹۸ سال ویژه ای بود با حوادث و اتفاقات متعدد روبرو بودیم در ابتدای گفتگو مروری بر سال ۹۸ بفرمایید .
بخشی از آنچه در سال ۹۸ بر ما گذشت حوادث طبیعی بود مثل سیل و زلزله که قاعدتا کشوری مثل ما که هم روی خط زلزله هست و هم در شرایط آب و هوایی خاص قرار داریم که توالی خشکسالی و ترسالی را داریم باید آمادگی لازم برای مقابله را داشته باشیم که معمولا نداریم و همواره با شگفتی و بهت مواجه می شویم. بخش دیگر آنچه بر ما گذشت اجتماعی – سیاسی بود که باز تاب های بیرونی هم داشت مثل تصمیم سهمیه ی به سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین که بسیار بد مدیریت شد و منجر به اعتراضات آبان ماه شد و معمولا روش برخورد با اعتراضات تند و خشونت آمیز است و تبعات آن از اصل اعتراضات بیشتر آسیب زا است در بستر همین اعتراضات و تحلیل ها و اطلاعات غلطی که به ترامپ و کاخ سفید رسیده بود در شرایطی که هیچ تنش فوری مشخص میان ایران و آمریکا وجود نداشت تیم ترامپ تصمیم به ترور سردار حاج قاسم سلیمانی گرفت و آن فاجعه رقم خورد و به دنبال آن غوغای عشق در کشور برپا شد و ملت نشان داد که قدردان خدمت و صداقت است. حضور میلیونی مردم ترامپ را وادار به عقب نشینی کرد پذیرفت که ایران پایگاهش در عراق را با موشک بزند. بی دقتی و عدم مدیریت فاجعه ی سقوط هواپیمای اوکراینی را رقم زد و مردم عزادار در سوگ سردار سلیمانی و جان باختگان تشییع شهید سیلمانی در کرمان را داغدار جمعی دیگر از هموطنان نمود و آنچه در این واقعه اهمیت داشت پنهان کاری بود که صداقت مدیران کشور را بیش از همیشه به زیر سوال برد به ویژه آنکه این بار فشار جهانی بر کشور و مدیران آن بسیار زیاد بود و تصور عمومی آن بود که انتخابات مجلس فرصتی است تا یکبار دیگر صفوف درونی جامعه متحد شود اما با حذف گسترده ی جناح اصلاح طلب عملا انتخابات یکدست شد و این فرصت هم از دست رفت.
اعلام حضور ویروس کرونا در کشور با مرگ دو نفر از هموطنان آن هم در شرایطی که هشدار داده می شد و به رفت و آمدها به چین اعتراض وجود داشت و هواپیمایی ماهان برای تردد به شدت زیر سوال بود و قرنطینه نشدن قم و طرح خرافات مذهبی به بحران بی اعتمادی مردم به مسئولان دامن زد و این بار فضای مجازی و ابتکارات هموطنان و افراد خوش ذوق در سایر کشورها تا حدی توانست موثر واقع شود و همکاری با مسئولین بهداشتی و درمانی توسط مردم را در حد خوبی شکل داد اگر چه عده ای از شهروندان هم بیماری کرونا را جدی نگرفتند و به مسافرت رفتند، مجالس عروسی گرفتند و تشییع جنازه برگزار کردند با شرایط سختی از سال ۹۸ گذشتیم و وارد سال ۹۹ شدیم.
اجازه بفرمایید از بخش انتهایی سخنان شما وارد بحث شوم کرونا چالش های زیادی در جامعه ایجاد کرد از نظر شما مهمترین این چالش ها چه بود؟
دقیقا اگر بخواهیم بدون غلو وبزرگ نمایی صحبت بکنیم کمتر پدیده ای جامعه ی ما را تا به این حد به چالش کشید. چالش اول همان که گفتیم بحران اعتماد عمومی به مدیران بود که چون به موقع اطلاع رسانی نشد دیگر مسئولین هرچه می گفتند از طرف جامعه پذیرفته نمی شود.
چالش دوم چالش علم و خرافات بود، همیشه در جامعه ما با دو نگاه و دو برداشت از دین مواجه بوده ایم، برداشتی همراه با نواندیش دینی و برداشتی خرافی مبتنی بر افکار سنتی دینی، در این جریان به وضوح دیدیم که برداشت خرافی مبتنی بر افکار سنتی دینی در مقابل بیماری کرونا چگونه کم آورد لیسیدن ضریح امام رضا و حضرت معصومه، اعلام اینکه این اماکن مقدس هستند و آلوده نمی شوند، بعد هم نسخه هایی که نام آن را طب اسلامی گذاشته بودند و جلوگیری از بسته شدن اماکن مقدسه و اصرار در برگزاری نمازهای جمعه و جماعت نشان داد که اندیشه های خرافی و سنتی چقدر در مقابل پدیده ای مثل یک بیماری دست بسته و مستاصل هستند.
چالش بعدی چالش امکانات وزارت بهداشت در مقابل این بیماری بود کمبود ماسک و دستکش و لباس بیمارستانی و اسپری و ژله ی ضدعفونی کننده حتی برای بیمارستان ها ضعف های جدی نظام بهداشتی را نشان داد. چالش مدیریت از سطح اول دولت تا سطوح شهرستانی خود را نشان داد تصمیم گیری های غیر قاطع، غیر کاربردی، ضدو نقیص و باری به هر جهت در همه ی سطوح خود را نشان داد از بحث قرنطینه تا تعطیلی ادارات و بازار تا کنترل تردد بین شهری و غیره.
چالش بعدی چالش فرهنگی بود اگر چه در مقایسه با بسیاری از کشورها مردم با کرونا خوب و فرهنگی برخورد کردند اما قرار نیست ما خودمان را با دیگران مقایسه کنیم تعدادی از مردم ما به بی توجهی به دستورات و توصیه ها به مسافرت های گردشی غیر ضروری رفتند، در خانه ماندن را جدی نگرفتند و به گسترش ویروس کرونا کمک کردند. در همین بخش فرهنگی شاهد احتکار اقلام بهداشتی و عرضه با قیمت زیاد بودیم که اوج بی فرهنگی بود.
در کنار این موارد فداکاری و از جان گذشتگی بخشی از جامعه و به ویژه کادر درمانی را شاهد بودیم که علی رغم جاخالی کردن تعدادی اندک اکثریت پزشکان و پرستاران و خدمه و کادر اداری بهداشت و درمان کشور فداکارانه و مسئولانه پای سوگند خود و خدمت به مردم ایستادند و البته مردم هم نشان دادند که چقدر قدردان خدمات آنها هستند.
آخرین نکته ای که در این زمینه نمی توان از آن گذشت نقش تعیین کننده ی روزنامه ها، رادیو و تلویزیون و به ویژه فضای مجازی است که نشان داد اگرصحیح استفاده شود چقدر مفید و ارزشمند است ببخشید طولانی شد.
توضیح طولانی بود اما مفید و ضروری هم بود خیلی ممنون حالا برویم سراغ مسئله دوم و آن هم انتخابات مجلس بود ارزیابی شما از انتخابات و نقش نمایندگان مجلس در استان چیست؟
همانطور که در پاسخ سوال اول شما اشاره کردم جامعه ایران با توجه به اتفاقاتی که افتاد و سیاست هایی که در کشور جاری و ساری می شود با مشکلات عدیده ای در خارج مواجه هستیم که بخش عمده ای از کشورهای مهم منطقه و جهان را علیه ما بسیج کرده است. سیاست های مسئولین جمهوری اسلامی در داخل، مخالفان جمهوری اسلامی در خارج و تبلیغات رسانه ای جامعه ایران را دچار گسست های مختلف کرده و اگر قرار است در مقابل سیاست ها و برنامه های خارجی مقاومت کنیم ناگزیر باید سیاست های داخلی مبتنی بر ایجاد اتحاد در کشور باشد و یکی از مهمترین این سیاست ها می تواند جذب حداکثری در داخل باشد که در جریان انتخابات مجلس این اتفاق نیفتاد و با رد صلاحیت اصلاح طلبانی که به عرصه آمده بودند و در انتخابات ثبت نام کرده بودند عملا انتخابات یک جناحی شد و نتیجه ی آن قطعا جذب حداکثری و اتحاد نیروها نبود در مورد کارکرد نمایندگان در مجلس و در استان باید به این نکته توجه داشته باشیم که هر چقدر حذف کاندیداها بیشتر باشد، دست مردم برای انتخاب بیشتر بسته می شود و نمایندگانی ضعیف تر به مجلس می روند کما اینکه در مورد همین مجلس فعلی دکتر شهریاری که چهار دوره در مجلس حضور داشته آن را ضعیف ترین مجلس جهموری اسلامی خواند. خوب نماینده ای که نمی تواند در مجلس به نحو احسن از عهده ی وظایف نمایندگی بر بیاید و نمی تواند در بودجه برای حوزه ی نمایندگی خودش به خوبی تلاش بکند و بودجه ی مناسب برای پروژه هایی که منجر به توسعه شود تصویب کند متوجه استان می شود و می خواهند ضعف در مجلس را در استان و در بحث مدیریت ها و ریاست ادارات شهرستان ها جبران کند. نماینده بخشی از قوه ی مقننه است و باید ناظر عملکرد قوه ی مجریه باشد. اما نمایندگان ضعیف، ضعف عملکرد خود در مجلس را می خواهند در استان و از طریق دخالت در عزل و نصب های قوه ی مجریه سر پوش بگذارند این را به عنوان یک معیار باور دارم، هر نماینده ای که در عزل و نصب ها در استان تلاش و تقلا می کند و به هر دری می زند بدانید که نماینده ی ضعیفی است که در مجلس کاری از دستش برنمی آید و کسی برایش تره خرد نمی کند. در بحث استیضاح هم داستان همین است، استیضاح ابزاری قانونی در اختیار نماینده است تا با استفاده از آن کاستی های عملکرد قوه ی مجریه برطرف شود در حالیکه درموارد متعدد ابزار چند نماینده ضعیف است برای فشار آوردن به دولت برای گرفتن امتیازاتی که عمدتا در چارچوب منافع فردی نماینده است نه توسعه ی حوزه ی انتخابیه، یکی دیگر از کارهایی که نمایندگان ضعیف می کنند گرفتن برنامه ی سفر وزرا و معاونان آنان به استان است و به هر شکلی خود را با این سفرها همراه می کنند تا خود را فعال نشان دهند.به نظرم تیم نمایندگان مجلس آینده ی استان از تیم فعلی قوی تر و منسجم تر است و امیدوارم که کاراتر هم باشند.
در شرایط ایجاد شده خود دولت نقشی نداشته؟
صدالبته چرا، دولت در مقابل نمایندگان دست ها را بالا برده و بیش و پیش از همه هم خود روحانی مسئول این شرایط است.
امید دارید که درمجلس آینده شرایط بهتر شود؟
اصلا چشم انداز بهتری در دولت روحانی متصور نیست امیدوارم که رییس جمهورآینده چه اصلاح طلب باشد چه اصولگرا به داد قوه ی مجریه برسد و آن را از زیر سلطه ی نمایندگان خارج کند.
یعنی به انتخابات رییس جمهور اصلاح طلب امیدوار هستید؟
اینکه اصلاح طلبان نه وحدت دارند، نه اندیشه ی جدید دارند، نه استراتژی مشخص دارند و نه برنامه ی روشن و تعریف شده و در نتیجه در بدترین شرایط به عنوان یک نیروی سیاسی هستند حرفی نیست. اما اصلاح طلبان پتانسیل آن را دارند که دریک فرآیند منطقی همه چیز داشته باشند و بتوانند نظر مردم را هم به خود جلب کنند، دو سال فرصت دارند و این فرصت کمی نیست، بنابراین بله می توان به انتخاب رییس جمهوری اصلاح طلب هم فکر کرد و امید داشت.
ببخشید، خیلی خوش بین نیستید؟
به خاطر داشته باشید آینده ساختنی است نه خواستنی سخت است اماشدنی است .
از این جهت می گویم که فضای جامعه فضای امید نیست بلکه فضای ناامیدی ، بی اعتمادی ، واگرایی و گوشه گیری است به خصوص از طرف نخبگان و قشر تحصیل کرده ی جامعه.
آنچه گفتید هست و بیشتر از آن هم هست، سوالات بی پاسخ در جامعه بسیار است . اما نکته ی مثبت برای اصلاح طلبان همین است که به دلیل پشتوانه های فکری و اندیشه ای که دارند به خوبی می توانند پرسش های جامعه را پاسخ دهند و نخبگان وتحصیل کردگان و طبقه ی متوسط که معمولا حامیان اصلاح طلبان بوده اند را قانع کنند و با خود همراه نمایند .
ارزیابی شما از وضعیت استان در سال گذشته چیست ؟
این یک قاعده ی کلی است که هر وقت شرایط در مرکز متعادل و خوب باشد همه ی امور در استان ها و از جمله استان ماهم بهتر می شود در سال گذشته و به ویژه نیمه ی دوم سال مرکز کشور دائم دچار التهاب بود طبیعی است که در این شرایط در استان مدیرانی که منصوب می شوند باری به هر جهت است و حالا فعلا این باشد تا بعد، به طور مشخص در خود استانداری و فرمانداری ها مدیران و فرماندارانی هستندکه باب میل استاندار و معاون سیاسی نیستند اما حالا سیل است، حالا اعتراضات است، حالا انتخابات است، حالاکرونا است مانده اند. امیدوار بودیم در دوره ی استانداری آقای موهبتی پروژه های ملی تکانی بخورد مثلا گازرسانی حداقل در زاهدان به اتمام برسد، انتقال آب دریای عمان به داخل استان پیشرفت خوبی داشته باشد، راه آهن به مراحل آخر برسد و از این نمونه ها که شرایط ویژه سال قبل همه ی این پروژه ها را کند کرد و استاندار را درگیر امور دیگری نمود.
سال جاری را چطور ارزیابی می کنید؟
سال ها می گذرد و برخی اتفاقات خواه ناخواه می افتد دو نکته مهم است اول اینکه اگر در مسیر هستیم حرکت کُند هم خوب است نکته دوم اینکه اگر در مسیر نیستیم حرکت تند آسیب زاتر است چرا که از هدف دورتر می شویم به قول کلیم کاشانی
این همسفران پشت به مقصود روانند
شاید که بمانم، قدمی پیش تر افتم
ما دراستان در بخش هایی واقعا مسیر توسعه را گم کرده ایم و لذا هرچه تندتر برویم دورتر می شویم، در بخش هایی در مسیر هستیم اما حرکت بسیار کند و بطئی است امیدوارم فرصتی به وجود بیاید تا در سایه تفکر و تدبیر هم به اصلاح مسیر بپردازیم و هم بر سرعت بیفزاییم .
پس در یک کلام امیدوارید؟
امید همیشه راهگشاست

نظر دهید







تمامی حقوق این وبسایت متعلق به روزنامه زاهدان میباشد.
طراحی توسط نی زار